Font Size

SCREEN

Profile

Layout

Direction

Menu Style

Cpanel

معرفی

خرید پرسشنامه، دانلود پرسشنامه، تدوین مقاله روانشناسی، پایان نامه روانشناسی ، پرسشنامه رایگان روانشناسی، تحلیل آماری، تدوین کتاب با قیمتی ارزان

خدمات آمارکده

پایان نامه ، مقاله ، تحلیل آماری ، ساخت و فروش پرسشنامه ، نشر کتاب ، ترجمه ، صفحه آرایی و ویرایش پایان نامه و ...

راه های تماس با آمار کده

تلفن تماس: 09364126317

ایمیل

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

روش های تحقیق در علوم رفتاری و علوم انسانی

برای دریافت پایان نامه و پرسشنامه به مرکز پزوهشی آمارکده مراجعه کنید

روش تحقیق

2 پژوهشگر معروف خارجی ( جان بست – فرد ان کرلینجر)

پژوهشگران معروف ایران (‌حسن پاشاشریفی – علی دلاور – نجفی زند – ساروخانی )

پژوهش :

پژوهش اسم مصدر پژوهیدن به معنای جستجو کردن – تفحص کردن و خواستن و بررسی جستجوهای علمی است .

پژوهش از نظر جان دیوئی :

پژوهش فرآیند جستجوی منظم برای مشخص کردن یک موقعیت نامعین میباشد .

کرلینجر :

 

پژوهش بررسی نظام یافته کنترل شده و تجربی و انتقادی در مورد پدیده های طبیعی است . که روابط احتمالی بین این پدیده ها بوسیله نظریه یا فرضیه هدایت می شود .

حسن پاشا شریفی :

پژوهش فرآیند رسیدن به پاسخ سئوال پژوهشی است

علی دلاور :

پژوهش مجموعه فعالیتهای منظمی است که هدف آن کشف حقیقت یا رسیدن از علم اندک به علم بیشتر می باشد . خواه با آزمایش صرف خواه با روشهای دیگر

وایزنورد برگر و ریتز:

پژوهش از نظر سیستماتیک کند و کاوی است که به منظور کشف قانون قابل پذیرش مطرح می باشد .

دایره المعارف علوم اجتماعی :

پژوهش فعالیت فشرده ای است که مستلزم کشف اطلاعات جدید و کشف روابط جدید در یک نظریه به منظور تصمیم نتایج آن می باشد .

تاکمن :

پژوهش را کوششی سیستماتیک به منظور فراهم آوردن پاسخ به تعدادی سئوال تعریف کرده است . پژوهش دارای دو بخش نظری و عملی می باشد . بخش نظری آن مربوط به جنبه های ذهنی و فکری پژوهش می باشد . و بخش عملی ان کسب داده ها و واقعیت ها و یافتن روابط علت و معلولی آزمون حدسها و فرضیه های موجود در مقابل واقعیت ها می باشد .

چنین پژوهشی باید از خصوصیاتی برخوردار باشد :

1-   افزایشی بودن ( یعنی از تکرار دانسته های قبلی پرهیز نموده و دانشی به معلومات قبلی بیفزاید .

2-   تجربی بودن ( یعنی از وجود امکان آزمایش عملی و عینی فرضیه های ذهنی در مقابل واقعیت ها برخوردار باشد . )

3-   منظم بودن

4-   تعمیم پذیری ( عمومیت داشته باشد )

5-   تخصصی بودن

6-   منطقی و عینی بودن

جان بست :

پژوهش تجزیه و تحلیل و ثبت عینی و سیستماتیک مشاهدات کنترل شده است که ممکن است به پروراندن قوانین کلی اصول و یا نظریه هایی منجر شود

مشخصات یک پژوهش خوب از نظر جان بست :

1-   پژوهش به حل یک مسئله معطوف می باشد و هدف نهای آن پیدا کردن روابط علیت بین متغیرهاست

2-   پژوهش به پروراندن قوانین کلی اصول و یا نظریه هایی تاکید می کند که برای پیش بینی روایدادهای آینده مفیدند و از موضوعها ، گروهها ، و گروههای خاص فراتر می رود و خصایص جامعه را از روی نمونه مشاهده شده بررسی می کند

3-   پژوهش بر ازمایشهای قابل مشاهده و یا شواهد تجربی مبتنی است . بعضی موضوعات جالب وجود دارند که نمی توان آنها را موضوع پژوهش قرار داد . زیر قابل مشاهده نیستند .

4-   پژوهش مستلزم مشاهده و توصیف دقیق شرایط با استفاده از ابزارهای اندازه گیری کمی است . اگر این ابزارها موجود نباشد توصفهای کیفی و یا غیر کمی را در مشاهدات به کار می بریم

5-   پژوهش مستلزم جمع آوری اطلاعات و یا داده های دسته اول می باشد و یا کاربرد داده های موجود برای هدفهای جدید .

6-   پژوهش نیاز به تخصص دارد . پژوهشگر می داند که درباره مسئله مورد نظر چه مطالبی شناخته شده است و دیگران آن را چگونه کشف کرده اند . اصطلاحات و مفاهیم آن را مید اند و مهارتهای فنی لازم را برای فهم و تجزیه وتحلیل داده های جمع آوری شده داراست .

7-   پژوهش مستلزم جستجو برای یافتن پاسخ مسائل حل نشده است . هدف پژوهش کنار زدن دیوارهای جهل و نادانی است . بکر و اصیل بودن از خصایص یک طرح پژوهشی خوب به شمار می رود .

روش حل مسئله از نظر جان دیویی :

1-   ایجاد سئوال یا پرسش در ذهن

2-   ارائه فرضیه یا نوشتن فرضیه

3-   جمع آوری اطلاعات

4-   تجزیه و تحلیل اطلاعات

5-   نتیجه گیری

کتابخانه ها از نظر جان دیویی :

موضوع – نویسنده – عنوان کتاب

معرفت علمی :

برای درک هر فعالیت پیچیده لازم است زبان و رویکرد افرادی را که به پی

گیری آن موضوع می پردازند یاد بگیریم . این کار یعنی درک علم و پژوهش علمی . ما چون می خواهیم مسئله ای را حل کنیم حداقل به طور نسبی باید زبان علمی و رویکر د علمی مناسب در رابطه با حل مسدله را بدانیم یکی از مسائل جالب استفاده و کاربرد و اژه های معمولی توسط دانشمندان میباشد البته شیوه ای خاص بههیمن دلیل ما بیاد زبان دانشمند علموم اجتماعی ر ا بلد باشیم وثقتی که او از متغفیر مستقل یا وابسته حرف می زند یا از اعمال روشهای تصادفی به آزمودنی ها سخن می گوید ما باید کاملا آنها را درک کنیم و بدانیم منظور آنها چیست  ؟ هر چند شیوه و تفکر دانشمندان نسبت به مسائل متفاوت است و خوشجال خواهیم شد که اگر مردم عادی نیز همانند دانشمندان به حل مسئله اقدام کنند .

تفاوت علم و عقل سلیم :

دیدگاه یک – کاربرد طرح واژه های مفهومی و ساختارهای ذهنی و نظری کاملا متفاوتند یک فرد معمولی از نظریه ها و مفاهیم به شیوه ای بی اساس و سطحی استفاده می کند او غالبا بیانهای تخیلی پدیده های طبیعی را بدون تامل می پذیرد .

دیدگاه دو – دانشمندان نظریه ها و فرضیه های خود را بطور نظام یافته و تجربی آزمانیش می کنند . افراد معمولی نیز فرضیه های خود را می آزمایند ولی آنها این کارا به به شیوه انتخابی انجام می دهند . آنها فرضیه هایی را می پذیرند که با شواهد و ذهنیات آنها همسانی داشته باشد . دانشمندان می دانند که این تمایل به انتخاب یک پدیده روانشناختی است و در پژوهش های خود سعی می کنند از این تمایل دوری کنند . آنها می گویند روابط را باید یا بصورت میدانی یا در آزمایشگاه آزمود .

دیدگاه سوم – تفاوت مربوط به منبع کمترل می باشد . کمترل در پژوهش علمی معانی مختلغی دارد فعلا به این معنی بپذیرید که دانشمندان سعی می کنند به نفع نظام یافته ای متغیرهایی را که علتهای احتمالی پدیده های ما هستند از متغیرهای مفروض جداکنند و آنها را حذف کنند افراد معمولی این کار را نمی کنند انان تمایل دارند . گفته هایی را بپذیرند که با پیش برداشت ها و پیش ذهنیات و سوء گیری هایشان منطبق باشد .

دیدگاه چهارم – دانشمند روباط بین پدیده ها را بطور مداوم زیر نظر می گیرد و روابط را آگاهانه و بطور نظام یافته دنبال می کند پرداخت یک فرد معمولی به روابط سطحی ، غیر نظام یافته و کنترل نشده است . مثلا یک فرد عامی وقوع اتقاقتی 2 پدیده را می گیرد و بدون فکر و تامل آنها را بعنوان علت و معلول به هم ربط می دهد .

دیدگاه پنجم – تبیین پدیده هاست دانشمند بیانهای متافیزیکی یا فراطبیعی را کنار می گذارد ولی مردم یا افراد عامی آنها را می پذیرند دانشمند چون آنها را نمی توان آزمود به آنها نی مپردازد و لی افراد عادی با ذهنیات خود آنها را مورد پذیرش قرار می دهند .

بطور خلاصه علم به چیزهایی توجه دارد که عموم می توانند مورد مشاهده و آزمون قرار دهند اگر گذاره ها یا پرسش ها به چنین مشاهداتی دلالت دنداشته باشند پرسشهای علمی نیستند .

دیدگاهها علم – عقل سلیم ( به صورت تیتروار یا خلاصه )

1-   فرد عالمی از نظ ریه ها به صورت سطحی استفاده می کند

2-   دانشمند مسائل فراطبیعی یا متافیزیکی را کنار می گذارد

3-   دانشمند علتهای احتمالی را از علتهای مفروض جدا کرده و فقط مفروضها را می آزماید

4-   فرد عامی فرضیه ها را به صورت انتخابی می پذیرد

5-   دانشمند پدیده ها را به طور مدام زیر نظر می گیرد

تعریف علم :

علم معادل کلمه sinence  و به معنی دانستن و آگاهی می باشد و شامل مجموعه فعالیتهای منظم و منسجمی است که به کمک آن واقعیتهای جهان خارج در کنار هم گذاشته می شود .

هدف از علم ایجاد و خلق نظریه  می باشد . دانشمند کار خود را با کنجکاوی در مورد بعضی از پدیده های جهان اطراف آغاز می کند ( زلزله – فشار خون – نحوه نگرش مردم – حرکت ستاره ها و .... ) به هیمن منظور پدیده مورد مطالعه با دقت زیاد مورد بررسی قرار می گیرد و به شکل یک موضوع قابل پژوهش تدوین یا نوشته می شود دانشمند کلیه پدیده هایی را که با این موضوع در ارتباط هستند را مشخص می کند و ممکن است براساس اطلاعات موجود روابط درونی بین پدیده ها را تعیین می کند . بدین ترتیب او نظریه ای را بوجود می آورد نظریه ای که از مجموعه ای از تعاریف و پیشنهاد ها درباره تعدادی متغیر به هم پیوسته را بررسی می کند اعتبار نظریه وقتی زیر سئوال می رود که فرضیه ها رد بشوند یعنی اگر فرضیه ها که براساس اگر و آنگاه باشند درست از آب درنیایند و یا اگر حادثه الف بعد از حادثه ب بوقوع نپیوندد اعتبار نظریه زیر سئوال می رود

نظریه ها ماهیت کلی و منطقی دارند در حالیکه فرضیه ها محمدوتر و مشخص ترند ( رشد گیاهان متاثر از دمای هواست )

1- conant   می گوید عقل سلیم یک رشته مفاهیم و طرح واژه های مفهومی برای استفاده علمی توسط انسا است . دانشمندان دیگری که به تشابه علم و عقل سلیم اعتقاد دارند می گویند علم گسترش نظام یافته و کنترل شده عقل سلیم است . این دیدگاه علم و عقل سلیم را مشابه هم می داند . ایراد این دیدگاه آن است که در علم جدید این مفاهیم و طرح واره ها کاملا گمراه کننده هستند بویژه در روانشناسی

نظریه :

مجموعه ای از تعاریف و پیشنهاد ها درباره تعدادی متغیر به هم پیوسته که همه این تعاریف و پیشنهاد ها بعد منظمی از وقایع و پدیده هایی را که در اثر همبستگی و تداخل این متغیر ها بوجود می آید ارائه می دهند .

متغیر به هم پیوسته :

یعنی آندسته از متغیر هایی که بر همدیگر اثر می گذارند . مثال اگر باران ببارد هوا خنک می شود .

وقایع و پدیده ها :

توضیح وقایع و پدیده ها از راه شناسایی ارتباط متغیرها با هم و تشخیص نوع ارتباط صورت می گیرد . بدین ترتیب محقق قادر می شود متغیرهای معینی را از طریق متغیرهای دیگر پیش بینی کند . 

نظریه :

درباره موفقیت یا عدم موفقیت در مدرسه داریم پرسش پژوهشی ما به این صورت تخواهد بود . به نظر شما در عواملی در موفقیت یک دانش آموز در مدرسه می تواند دخالت داشته باشد .

1-   هوش 2- استعدا د کلامی 3- استعداد حسابی 4- هیبجان – 5- انگبره 6-طبقه اجتماعی 7- تحطیلات معلم 8- توانایی معلم در ارائه مطلب 9- ارتباط اولیائ و مربیان 10 – تغذیه مناسب 11- بار علمی خانواده و ...

در اینجا پدیده ما موفقیت است که می توان آن را از طریق بررسی روابط ویژه هر یک از این متغیر ها بررسی کرد و یا از طریق ترکیبی از آنها توضیح داد و شکست یا موفقیت را روی این متغیرها پیش بینی می کنیم .

حدود 3/2 ٪ افراد دنیا از نظر هوشی عقب مانده ذهنی هستند .

 فرضیه 1- هوش فرزندان از اعتیاد پد ر ومادر تاثیر می پذیرد .

فرضیه 2- ازدواج فامیلی در هوش فرزندان اثر گذار است .

فرضیه 3- مردم مناطق سردسیر . معتدل از نظر هوش بالاتر از مناطق گرمسیر هستند

اریک فروم : انسان علاقمند است که در جمع باشد

فرضیه : همانقدر که زنها از تنهایی می ترسند مردها هم می ترسند بنابراین بین جنسیت و ترس از تنهایی رابطه ای وجود ندارد .

عواملی که باعث جمع شدن انسان می شود .

رفع نیازها د ر زندگی جمعی تاثیر دارد

زندگی جمعی از رفع نیازها تاثیر می پذیرد ژ

فرضیه : پاسخ منطقی و احتمالی و موقت برای سئوال پژوهشی است که براساس تجارب قبلی محقق و یا از راه مطالعه تحقیقات دثیگران بدست می آید . به گفته کلود برنارد فرضیه به هیچ وحه زائیده پندار محض نیست . بلکه همواره پایه ای در مشهودات یعنی طبیعت دارد .

ساختن فرضیه بدون مطالعه منابع مربوط به موضوع تحقیق و بدون یافتن پایه های نظری مناسب در آن فرضیه عملی غیر ممکن است . تدوین فرضیه سبب می شود که تحقیق روی یک هدف یعنی متمرکز شود و از جمع آوری اطلاعات بی حاصل جلوگیری می شود .

با توجه به فرضیه ما می توانیم آزمونهای آماری مناسب را انتخاب کنیم . فرضیه قالب یا چهار چوبی را برای گزارش نتایج پژوهش فراهم می کند . هدف فرضیه بررسی مستقیم پدیده هاست .

فرضیه نیرومند ترین ابزاری است که بشر برای کسب معرفت و آگاهی ابداع کرده است . حتی در زمانیکه فرضیه ها تائید نمی شوند باز هم اندوخته ای به سرمایه علمی افزوده می شود . عدم تائید فرضیه ها گاهی او.قات به اندازه تائید آنها دارای اهمیت است  . زیرا از میران ناشناخته های جهان می کاهد .

اساس آزمودن فرضیه در واقع آزمودن رابطه بیان شده در فرضیه است ما متغیر را نمی ازمائیم بلکه رابطه بین آنها را مورد آزمون قرار می دهیم . مشاهده آزمون و ارای آزمایش به خاطر آزمودن تجربی روابط موجود در مسئله صورت می گیرد .

مثال : دختران در سن 6 سالگی در مقایسه با پسران در همان سن آمادگی بیشتری برای یادگیری دارند .

فرضیه بصورت جمله خبری بیان می شود .

فرق فرضیه با سئوال پژوهشی – سئوال پژوهشی وقتی می نویسیم که هیچ پیشینه ای را در رابطه آن موضوع مطالعه نکرده باشیم و فرضیه را وقتی بکار میبریم که در رابطه آن موضوع اطلاعات کافی داریم و پیشینه هایی را مطالعه کردیم .

فرضیه ها را می توان یک دامنه یا دو دامنه نوشت ( یک سویه و دوسویه ) یک دامنه یا دو دامنه نوشتن فرضیات بستگی به میزان آگاهی ما از آن موضوع دارد . اگر پیشینه های زیادی را مطالعه کرده باشیم فرضیه را بصورت یکدامنه و در صورت عدم آگاهی دو دامنه می نویسیم .

مثال – احتمال ابتلاء کودکان بیش فعال به بزهکاری بیشتر از کودکان عادی است یکدامنه

مثال – درصد گرایش به افسردگی در معتادان بیشتر از افراد غیر معتاد است یکدامنه

مثال – استفاده از داروهای آرامبخش احتمال سکته قلبی را کاهش می دهد . یکدامنه

مثال – استفاده از داروهای آرامبخش بر سکته قلبی تاثیر دارد دودامنه

مثال کلی – با تغییر x   - y   نیز تغییر پیدا می کند .

( یک دامنه ها قوی تر از دو دامنه ها هستند )

فرق نظریه و فرضیه :

محقق در پی یافتن یک قانون کلی برای بیان پدیده هاست . فرضیه هایی که در فرآیند تحقیق تائید می شوند . صرفا نوع رابطه را نشان می دهند اما اساسا پژوهشگر بدنبال علت این ارتباط است . حرکت پژوهشگر از دانستن یک واقعیت به سوی پرسش درباره علت آن حرکتی در جهت بیان نظریه است .

تاثیر نظریه بر فرآیند پژوهش :

1-   اطلاعات جمع آوری شده خلاصه می شوند

2-    اصول حاکم بر واقعیت ها بروشنی بیان می شود

3-    از طریق تعیین روابط بین پدیده ها تغییرات یک پدیده از روی پدیده دیگر پیش بینی می شود .

4-    علم به هدف نهایی خود که همانا تدوین نظریه است می رسد . وگرنه جمع آوری اطلاعات و بیان واقعیت ها که از تائید فرضیه ها بدست آمده باشد به پیشرفت علم کمکی نمی کند .

فرضیه :

1-   بین هوش فرزندان و والدین همبستگی وجود دارد

2-   همبستگی بین هوش دو قلوهای همسان بیشتر از دوقلوهای غیر همسان است

3-   همبستگی بین هوش فرزندان و پدران مادرانی که آنها را به فرزندی قبول کرده اند کمتر از همبستگی بین هوش همین کودکان و پدر و مادر واقعی آنها می باشد

نظریه :: زمود آسیبسیبسبسبسبآ

هوش از وراثت بیشترین تاثیر را می پذیرد

با تائید این سه فرضیه ذهن محقق به این نظریه سوق داده می شود که هوش از وراثت بیشترین تاثیر را می پذیرد بنابراین نظریه فوق 1- واقعیت های پراکنده را خلاصه می کند 2- روابط بدست آمده را بروشنی بیان می کند 3- به محقق قدرت پیش بینی می دهد . به عنوان مثال با تبیین این نظریه به نظر می رسد که پدر و مادرانی که از هوش بهر یا بهره هوشی بالاتری برخوردارند فرزندان آنان نیز هوش بره بالاتری خواهند داشت

ویژگیهای فرضیه :

1-   فرضیه باید با شواهد عقلی و حقایق علمی شناخته شده هماهنگ باشد یعنی با نظریه ای مرتبط باشد

2-   فرضیه باید آزمون پذیر باشد

3-   فرضیه عمدتا باید رابطه بین 2 یا چند پدیده را پیش بینی کند 

4-   فرضیه باید بدون ابهام باشد و با سده ترین اصطلاحات بیان شود . و دقیق و اختصاصی باشد .

5-   فرضیه باید فارغ از مفاهیم ارزشی و اخلاقی باشد .

متغیر :

صفت یا خصیصه ای است که از شخصی به شخص دیگر یا از موردی به مورد دیگر تفاوت می کند . یا ویژگیهای متمایز یک گروه را متغیر می گویند . مثل : قد وزن بهره هوشی وضعیت اقتصادی

مثال : آیا دختران دبستانی در مقایسه با پسران همسال خود آمادگی بیشتری برای یادگیری مطالب درسی دارند .

متغیر ها : متغیر جنسیت آمادگی

مثال : آیا تشویق بیش از تنبیه در تغییر رفتار نامطلوب کودکان موثر است .

متغیر ها : تشویق و تنبیهرفتار نامطلوب

مثال : آیا پسران پرخاشگر تر از دختران هستند .

متغیر ها : جنسیت پرخاشگری

متغیرها را به روشهای مختلفی طبقه بندی می کنند .

الف – از نظر اندازه گیری 1- متغیر کیفی ----اسمی ------دوجهی (جنسیت )

                                                                                    چند وجهی (گروه خون)

2-   متغیر کمی : -----پیوسته ( وزن )

                                     گسسته ( تعداد فرزندان )

تعریف : پیوسته و گسسته :

پیوسته متغیری است که بین 2 عدد می توان عددهای دیگری هم قرار داد یعنی ممیز می پذیرد اما گسسته متغیری است که بین 2 عدد آن نمی توان هیچ عددی قرار داد .

ب – از نظر امکان دستکاری متغیرها -----متغیر فعال

                                                             ویژگی

ج- تقسیم بندی متغیر ها از نظر نقش آنها در فرآیند پژوهش ؟

1- متغیر مستقل 2- متغیر وابسته 3- متغیر تعدیل کننده 4- متغیر کنترل 5- متغیر مداخله گر

متغیر کیفی :

براساس قرار گرفتن یک متغیر در یک طبقه خاط که به دو دسته تقسیم می شوند دو .جهی ها متغیر هایی هستند که دو طبقه بیشتر ندارند ( جنسیت )

متغیر چند وجهی : متغیر هایی که دارای چندین طبقه باشند ( گروه خون – مذهب )

خصوصیات این طبقه ( متغیر های کیفی ) در بین طبقات این متغیر ها بیشترین و کمترین وجود ندارد تمام اعضای یک طبقه از ارزش یکسان برخوردارند . نامگذاری با عدد در این طبقه فقط کد می باشد . . معنای کمی ندارند .

متغیر های کمی :

برای اندازه گیری این متغیر ها براساس قاعده ای معین می توان به آنها مقادیر عددی داد . اعداد داده شده ارزشهایی هستند که از نظم رتبه ای برخوردارند یعنی هر چه مقدار نسبت داده شده به فرد زیادتر باشد فرد مقدار بیشتری از آن صفت را داراست . ( بهره هوشی یا هوش بهر)

متغیر فعال :

پژوهشگر آنها را دستکاری می کند و امکان دستکاری آنها وجود دارد مثلا تاثیر روش تدریش ایکس و ایگرگ را بر یادگیری دانش آموزان مقایسه دو گروه دانش آموز انتخاب می کنیم و به هر گروه یک نوع روش تدریس ارائه می دهیم سپس با اجرای یک ازمون پیشرفت تحصیلی به مقایسه یادگیری این دو گروه می پردازیم .

روش تدریس یک متغیر فعال است . زیرا امکان دستکاری آن از متغیرهای مختلف وجود دارد .

متغیر ویژگی :

متغیر هایی که نمی توان آنها را دستکاری کرد متغیر ویژگی نامیده می شوند . دستکاری بعضی از متغیر ها غیر ممکن یا از نظر اخلاقی دشوار و غیر مجاز است . ( هوش – جنسیت – وضعیت اقتصادی ) این متغیر ها را افراد به هنگام حضور در پژوهش دارند .

متغیر مستقل :

پژوهشگر این متغیر را مورد دستکاری قرار می دهد تا تاثیر آن بر متغیر وابسته را ببیند . مثال : آیا نوع گذراندن اوقات فراغت بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان موثر است .

گذراندن اوقات فراغت = متغیر مستقل

پیشرفت تحصیلی = متغیر وابسته

پیش بینی متغیر های دیگر از روی این متغیر انجام می شود .

متغیر وابسته :

متغیری است که تحت تاثیر متغیر مستقل قرار می گیرد و بر اثر تغییرات آن تغییر می کند . این متغیر معمولا مورد پیش بینی قرار می گیرد . در مثال بالا پیشرفت تحصیلی متغیر وابسته است .

رابطه بین عزت نفس و پیشرفت تحصیلی در این مثال معلوم نیست عزت نفس بر پیشرفت تحصیلی تاثیر دارد یا پیشرفت تحصیلی باعث عزت نفس می شود بنابراین هر دو در موقعیت های مختلف می توانند هم متغیر مستقل و هم وابسته باشند .

آیا بین نمره های درس فارس و درس علوم دانش آموزان همبستگی مثبت وجود دارد ؟

متغیر تعدیل کننده :

متغیر ی است که رابطه بین متغیر مستقل و متغیر وابسته را تحت تاثیر قرار می دهد . گاهی این متغیر یک متغیر وابسته را تحت تاثیر قرار می دهد . گاهی این متغیر یک تغییر مستقل ثانوی است که بر جهت یا میزان ارتباط متغیر مستقل و وابسته اثر می گذارد . مثال : همبستگی بین بهره هوش و نمره های پیشرفت تحصیلی دختران بیشتر از پسران است .

بهره هوشی = مستقل

پیشرفت تحصیلی = وابسته

دختران = تعدیل

استفاده از اسباب بازی های فکری در سنین پیش از دبستان باعث بالارفتن بهره هوش کودکان می شود .

سنین پیش از دبستان = تعدیل کننده

بهره هوشی = وابسته

سن : متغیر تعدیل کننده است . چرا که رابطه بین متغیر مستقل و وابسته را تحت تاثیر قرار می دهد .

   متغیر کنترل :

پژوهشگر همواره می خواهد تاثیر متغیر مستقل را بر متغیر وابسته مشاهده کند . اما متغیر وابسته اغلب از عوامل یا متغیر های زیادی تاثیر می پذیرد که متغیر مستقل فقط بخشی از آن است . اگر پژوهشگر بخواهد تغییرات متغیر وابسته را به متغیر مستقل نسبت دهد . باید این متغیر های تاثیر گذار را به دقت شناسایی و آنها را به گونه ای کنترل کند . به این دسته از متغیر ها که پژوهشگر با روشهای خاص اثر آنها را خنثی می کند متغیر های کنترل می گویند . مثال : اعتماد به نفش فرزندان اول خانواده بیش از فرزندان آخر است .

متغیر کنترل ( جنسیت – عوامل محیطی )

پژوهشگر می خواهد تاثیر ترتیب تولد را بر اعتماد بنفس بررسی کند ولی می دانیم که ترتیب تولد به تنهایی باعث تفاوت اعتماد بنفس در افراد نمی شود . متغیر های دیگری مانند الگوهای تربیتی خانواده بهره هوشی ، جنسیت ، موقعیت اقتصادی و اجتماعی و ... در اعتماد به نفس فرزندان تاثیر دارد .

تاثیر این متغیر ها باید در فرآیند تحقیق کنیم و انها را کنترل کنیم .

مثال : پیشرفت تحصیلی دانش آموزانی که والدین آنها تحصیلات دانشگاهی دارند بیش از پیشرفت تحصیلی دانش آمو.زانی است که والدینشان تحصیلات دانشگاهی ندارند .

تحصیلات دانشگاهی = مستقل

پیشرفت تحصیلی دانش آموزان = وابسته

پژوهشگر می خواهد تاثیر تحصیلات پدر و مادر را بر پیشرفت تحصیلی فرزندان بررسی کند . مهمترین عامل که تفاوت پیشرفت تحصیلی را در دانش آموزان ایجاد می کند بهره هوشی است . برای آمیخته نشدن تاثیر بهره هوشی با تحصیلات والدین پژوهشگر باید این متغیر را کنترل کند .

با انجام آزمون هوش دانش آموزانی را که در یک سطح هستند انتخاب می کنیم .

متغیر مداخله گر :

در فرآیند پژوهش پژوهشگر معمولا رابطه بین متغیر را که قابل مشاهد است با متغیر وابسته که آن هم قابل مشاهده است مطالعه می کند اما بین این دو متغیر مشاهده پذیر متغیر دیگری وجود دارد که قابل مشاهده نیست . بلکه از روی تاثیر متغیر مستقل قابل استنباط است . تاثیر متغیر مداخله گر قابل کنترل نیست و نمی توان آن را مستقل از متغیر های دیگر و بطور مستقیم مشاهده کرد  . این متغیر به عنوان رابط بین متغیر مستقل و وابسته عمل می کند .

متغیر مستقل ----------متغیر مداخله گر--------- متغیر وابسته

مثال - تشویق کلامی کودک موجب می شود که آن رفتار بصورت عادت در آید

تشویق کلامی = مستقل

بصورت عادت = وابسته

خرسندی = مداخله گر ( خرسندی کودک از تشویق کلامی

مثال – علاقه به حل مسئله مهارت دانش آموز را به حل مسئله افزایش می دهد .

علاقه به حل مسئله = مستقل

مهارت = وابسته

کوشش یا تکرار بیشتر در راه تمرین حل مسئله = مداخله گر

کنترل متغیر های اضافی ( ناخواسته )

چون پژوهشگر قصد مطالعه این متغیر ها را ندارد باید تاثیر آنها را خنثی کند یا به حداقل برساند برای این کار از چند روش استفاده می کنیم .

الف – حذف متغیر

ب-  وارد کردن متغیر

ج-  همتا کردن آزمودنی ها

د – آرایش تصادفی

تعریف الف – حذف متغیر ناخواسته :

با همگون کردن یا یکسان می توان متغیر ناخواسته را حذف کرد . مثلا همه افراد نمونه را از یک جنس انتخاب کنیم . همچنین برای حذف عامل هوش می توان آزمودنی ها را از بین 100 تا 110 انتخاب کرد .

پس باید براساس اصل کنترل متغیر های ناخواسته ازمودنی ها را به گونه ای انتخاب کنیم که همه آنها از نظر آن متغیر مستقل همگون باشند  ( کرلینجر )  fred n kerlinger

 عیب این روش با حذف متغیر ناخواسته از اثر آن بر متغیر وابسته خنثی می شود اما تعمیم پذیری نتایج تحقیق کاهش پیدا می کند .

مثلا در مثالهای بالا اگر پسران را حذف کنیم نتایج حاصل فقط در مورد دختران قابل تعمیم است. و یا در مثال دیگر نتایج فقط بین هوش بهر 100 الی 110 قابل تعمیم است

ب – وارد کردن متغیر : دومین روش در کنترل متغیر ناخواسته این است که آن را همانند یک متغیر مستقل در طرح وارد کنیم پژوهشگر می تواند متغیر ناخواسته را با روش مناسبی اندازه گیری کند و با استفاده از روشهای آماری خاص ( تحیلل رگرسیون ) و یا تحلیل واریانس آن مقدار از واریانس متغیر وابسته را که بر اثر متغیر ناخواسته ایجاد شده است از کل واریانس کم کنیم .

ج ) همتا کردن آزمودنی ها

به عنوان مثال اگر بخواهیم اثر هوش را کنترل کنیم می توانیم با اجرای یک آزمون هوش افراد را به گونه ای در گروه گواه و در گروه آزمایش بگماریم که از نظر هوش این 2 گروه با هم یکسان باشند .

اگر ما بخواهیم افراد را از نظر چند متغیر همراه کنیم ناگزیر یک سری از آزمودنی ها را از دست خواهیم داد زیرا در فرآیند همتا سازی باید افرادی را که از نظر متغیر کنترل در سطح بسیار پائین یا بسیار بالا هستند و همتای آنها در گروه موجود نیست را حذف کنیم

د- آرایش تصادفی

آخرین روش آرایش تصادفی است که این تنها روشی است که با استفاده از آن می توان همه متغیر های اضافی را کنترل کرد منظور از آرایش تصادفی این است که آزمودنی ها به روش تصادفی از جامعه مورد مطالعه انتخاب کنیم و آنها را به صورت تصادفی در گروه آزمایشی و گروه گواه قرار دهیم با این دو روش احتمال برابری گروهها بیش از احتمال نابرابری آنهاست .

بررسی تحقیق با انواع تحقیق از نظر هدف :

1- بنیادی      2- کاربردی     3- اقدام پژوهی ( علت یابی )

تحقیق بنیادی :

موارد و جنبه های کاربردی تحقیق در مسائل واقعی و استفاده عملی از نتایج تحقیق کمتر مورد توجه محقق است . انگیزه محقق عمدتا اوضای کنجکاوی و کشف حصول و قواعد حاکم بر پدیده هاست بیشتر توسط دانشمندان رشته های مختلف علوم و اغلب در مورد جانوران و در موقعیت های آزمایشگاهی انجام می گیرد . افراد به روش تصادفی انتخاب می شوند . و یافته ها به صورت اصول و قواعد کلی تنظیم و به حامعه تعمیم داده می شود. مجموعه این قواعد در هر رشته پایه های دانش بشر را به وجود می آورد که ممکن است به تدوین نظریه های علمی برای بیان پدیده ها منجر می شود . خدمت  اساسی این تحقیق در جهت نظریه های رفتاری است مثال . آیا پرخاشگری با سطح هورمون جنسی موجود در خون حیوان نر رابطه دارد .

سطح هورمون روی چه تاثیر دارد : پرخاشگری = وابسته  و سطح هورمون = مستقل

تعدادی از بچه میمونها را بلافاصله پس از تولد اخته می کنند و میزان پرخاشگری این بچه میمونها را با بچه میمونهایی که اخته نشده اند مورد مقایسه قرار می دهند . هر گاه سطح پرخاشگری میمونهای اخته شده بالاتر از سطح پرخاشگری میمونهای اخته نشده باشد پژوهشگر می تواند نسبت به درستی فرضیه خود اطمینان حاصل پیدا کند . حال اگر سایر عوامل در پرخاشگری کنترل شده باشند او می تواند نتیجه تحقیق خود را در مورد سایر میمونها تعمیم دهد . و اگر در مورد سایر حیوانات مختلف انجام شود و به همان نتیجه برسد محقق می تواند این قانون را به جامعه حیوانات تعمیم دهد .

مثال – آیا نسبت افراد چپ دست بین پسران بیشتر از دختران است

فرضیه – نسبت افراد چپ دست بین پسران بیشتر از دختران است

تحقیق کاربردی :

اصول این تحقیق مثل تحقیق بنیادی است و در اینجا نیز افراد بصورت تصادفی انتخاب می شوند و نتایج حاصل از گروه به جامعه ای که نمونه از آن انتخاب شده است تعمیم داده می شود .

تفاوت تحقیق بنیادی  با کاربردی :

در این تحقیق ( کاربردی ) محقق می خواهد به اصول و قواعدی برسد که در موقعیت های واقعی و عملی به کار بسته می شود بیشتر تحیق های روانشناسی و تعلیم و تربیت از این نوع هستند هدف اساسی این تحقیق بهبود روشهاست .

مثال : آیا نمایش فیلم به عنوان روشی برای آموزش در س تاریخ موثر تر از روشهای گفتاری است .

فرضیه : نمایش فیلم به عنوان روشی برای آموزش درس تاریخ موثر تر از روشهای گفتاری است .

محقق می تواند نمونه ای از دانش آموزان یک منطقه آموزشی را بطور تصادفی انتخاب کند و نیمی از آنها را با نمایش فیلم و نیم دیگر را با روش گفتاری تحت آموزش قرار دهد سپس در پایان دوره آزمون یکسانی در مورد هر دو گروه اجرا کند هر گاه میانگین نمر ه های گروه اول بطور معنا داری بالاتر از میانگین گروه دوم باشد بدرستی فرضیه اطمینان حاصل می کند .

مثال 2 – آیا شرکت معلمان در کلاسهای آموزش ضمن خدمت کارائی آنان را در امر تدریس افزایش می دهد .

فرضیه – سطح کارایی معلمانی که در کلاسهای آموزش ضمن خدمت شرکت می کنند بالاتر از معلمان مشابهی است که در این کلاسها شرکت نکرده اند .

اقدام پژوهی :

در دهه 1930 به بعد در زمینه های روانشناسی و تعلیم و تربیت اقدام پژوهی مورد توجه واقع شد . هدف از این جنبش در تعلیم و تربیت در گیر کردن متخصص تحقیق و معلم کلاس با مطالعه و کاربرد آن درباره مسائل تعلیم و تربیت در یک موقعیت خاص کلاس است ( جان بست )

اقدام پژوهی – بر کاربرد فوری متمرکز است نه تدوین نظریه و یا کاربرد عمومی یافته های آن تاکید آن بر موقعیتهای محلی است هدف آن بهبود فعالیتهای آموزشگاهی و پبشرفت کسانی است که سعی در بهبود این فعالیتها دارند . اقدام پژوهی خواه ارزش اطلاق اصطلاح تحقیق را داشته باشد یا نه تفکر و روشهای علمی در مورد مسائل واقعی زندگی به کار بسته می شود و از قضاوتهای ذهنی معلمان و تصمیم گیریهایی که بر عقاید عامیانه و یا تجارب محدود آنان استوار است به مراتب پیشرفته تر است .

انواع تحقیق از نظر کنترل متغیر ها :          غیر آزمایشی          علی مقایسه ای

                                                                                         همبستگی

                                                            آزمایشی

تحقیق غیر آزمایشی :

در این تحقیق روابط بین متغیر های دستکاری نشده مورد بررسی قرار می گیرد و محقق متغیر های مورد مطالعه را شخصا دستکاری نمی کند بلکه آنها را به گونه ای که در گذشته اتفاق افتاده اند بررسی می کند و تاثیر آنها را بر یکدیگر و یا در سایر متغیر ها مورد مشاهده قرار می دهد . یکی از دلایلی که متغیر ها در این تحقیق مورد دستکاری قرار نمی گیرند مربوط به جنبه اخلاقی و انسانی تحقیق است 

مثال : اثر مصرف سیگار یا مواد مخدر بر رشد جنین در خانمهای باردار

               مستقل                                     وابسته

به دلایل اخلاقی نمی توان متغیر مستقل را دستکاری کرد تا تاثیر آن را در متغیر وابسته مورد مشاهده قرار دهیم . ولی به هر حال در هر جامعه پدیده هایی وجود دارند که بدون نیاز به مداخله محقق اتفاق می افتد مثلا کشیدن سیگار یکی از این پدیده هاست محقق می تواند بدون مداخله در این متغیر رشد فرزندان مادرانی را که در دوره بارداری سیگار کشیده اند با رشد فرزندان مادرانی که سیگار نکشیده اند مقایسه کند و فرضیه خود را بیازماید .

مثال 2- تاثیر جدایی از خانواده در رشد عاطفی کودکان

                      مستقل                     وابسته

محقق نمی تواند با ایجاد شرایطی تعدادی از کودکان را برای مدت طولانی از خانواده جدا کند و بعد رشد عاطفی آنان را با کودکانی که در خانواده پرورش یافته اند مورد مقایسه قرار دهد . در اینجا نیز در هر جامعه ای کودکانی وجود دارند که به دلایل مختلف از خانواده جدا شده اند مثلا در پرورشگاهها تربیت می شوند . برای تحقیق درباره تاثیر جداسازی کودک از خانواده در رشد عاطفی کودکان پرورشگاهی را با کودکانی که در خانواده پرورش یافته اند مقایسه کرد .

علی مقایسه ای ( پس رویدادی )

به تحقیقی گفته می شود که پژوهشگر علت احتمالی متغیر وابسته را مورد بررسی قرار می دهد چون متغیر مستقل و و ابسته در گذشته رخ داده اند لذا این نوع تحقیق غیر آزمایشی را تحقیق پس رویدادی می گویند .

  • عوامل خانوادگی موثر بر شکست تحصیلی دانش آموزان
  • علت بزهکاری در میان جوانان
  • عوامل اجتماعی موثر بر طلاق
  • عوامل روانی و اجتماعی موثر بر گرایش به خودکشی

مراحل انجام تحقیق علی و مقایسه ای به شرح زیر است :

1-   بیان مسئله پژوهشی و تدوین فرضیه

پژوهشگر ابتدا مسئله ای را تحقیق و متغیر هایی را که باید مورد بررسی قرا ر دهد برای خود روشن می کند و با مطالعه ادبیات و پیشینه تحقیق ضمن آنکه مسئله را روشن می کند علل احتمالی موثر بر متغیر وابسته را فهرست می کند و براساس آن فرضیه های درست را انتخاب می کند .

مثال – نامساعد بودن جو عاطفی خانواده احتمال شکست تحصیلی را افزایش می دهد

مثال – پرخاشگری یکی از علل موثر بر گرایش به بذهکاری است

مثال – اختلاف طبقه اجتماعی همسران یکی از علل طلاق است

مثال – احساس فشار روانی ناشی از نارضایتی اجتماعی گرایش به خودکشی را افزایش می دهد .

انتخاب گروه مطالعه و مقایسه :

منظور از گروه مطالعه افرادی هستند که صفات و یا ویژگیهای مورد مطالعه را دارا هستند و منظور از گروه مقایسه افراد و کسانی هستند که  این خصوصیات و این ویژگیها را ندارند .

گروه مطالعه                                                گروه مقایسه

دانش آموزان مردود یا ناموفق                          دانش اموزان موفق

نوجوانان بزه کار                                         نوجوانان سالم

افراد مطلقه ( جداشده )                                   زندگیهای سالم ( زوج موفق )

افرادی که اقدام به خودکشی کرده اند                افرادی که اقدام به خوکشی نکرده اند

پژوهشگر بعد از تعریف و مشخص کردن گروهها ، گروههای نمونه از جامعه مورد مطالعه انتخاب و آنها را همگون می سازد . اگر کنترل عوامل ناخواسته ممکن نباشد آنها را بعنوان متغیر تعدیل کننده وارد پژوهش کرده و با روشهای آماری مناسب اثر آنها را به حساب می آورد .

 ج - اندازه گیری متغیر های مستقل و تعدیل کننده :

در این موارد از ابزارهای خاصی استفاده می کنیم مثل :

مقایس سنجش جو عاطفی خانواده ( برای مثال ) آزمون یا مقیاس سنجش پرخاشگری ( برای مثال ) پرسشنامه برای سنجش تفاوت طبقه اجتماعی ( برای مثال 3) پرسشنامه برای سنجش احساس فشار روانی ناشی از نارضایتی اجتماعی ( برای مثال 4)

د- تجزیه و تحلیل های اماری :

مثال – اگر یک . . . . . t   برای گروههای مستقل نشان دهد که بین میانگین نمر ای جوعاطفی خانواده در مورد گروهها مطالعه و مقایسه تفاوت معنی داری وجود دارد میتوان نتیجه گرفت که جو عاطفی نامساعد یکی از علل شکست دانش آموزان است .

در تجزیه و تحلیل آماری در تحقیق علی مقایسه ای باید نکات زیر را دقت کرد .

اول – پژوهشگر باید اطمینان حاصل کند که متغیر مستقل قبل از وابسته رخ داده مثلا در مثال بالا نوجوانان بزه کار قبل از اینکه بزه کار باشند پرخاشگر بوده اند نه اینکه بزهکاری موجب پرخاشگری آنان شده است .

دوم – بین متغیر مستقل و وابسته یک رابطه منطقی وجود داشته باشد . اگر افراد بزهکاری بیش از افراد عادی دچار ناکامی شده باشند در اینصورت میتوان پرخاشگری را عامل موثری در بزهکاری دانست زیرا ناکامی موجب پرخاشگری شده است و اگر ناکامی حذف شود پرخاشگری وجود ندارد در نتیجه بزهکاری وجود نخواهد داشت .

تحقیق همبستگی : این تحقیق رابطه بین دو یا چند متغیر را مورد مطالعه قرار می دهد  

تفاوت این تحقیق با علی مقایسه ای :

تحقیق همبستگی فقط در مورد رابطه بین متغیرهایی که در مورد رابطه متغیرهایی که در مورد یک گروه هستند به کار می رود .

مزیت آن نسبت به علی مقایسه ای :

با استفاده از این روش پژوهشگر می تواند از رابطه بین چند متغیر همزامان را با یک متغیر مورد بررسی قرار دهد . زیرا در علوم رفتاری ، یک رفتار تابعی از چند متغیر است که بطور مشترک بر آن رفتار اثر می گذار د . و بررسی آنها از طریق این تحقیق آسانتر انجام می شود . 2- در علی مقایسه ای پژوهشگر می تواند تاثیر چند متغیر مستقل را بر یک متغیر وابسته مورد مطالعه قرار دهد . اما نمی تواند رابطه بین متغیر های مستقل را جداگانه بررسی کند در حالی که در تحقیق همبستگی این امکان وجود دارد .

مثال – سطح عزت نفس دانش آموزان تابعی از پیشرفت تحصیلی و درجه محبوبیت آنان در میان همکلاسا ن است .

سطح عزت نفس = متغیر وابسته

پیشرفت تحصیلی = مستقل

محبوبیت = مستقل

همکلاسان = وابسته

مثال – هوش ، انگیزه تحصیلی ، آموخته های قبلی دانش آموزان دبیرستانی بیش از 80٪ از موفقیت تحصیلی آنان را در دانشگاه تببین می کند .

هوش = مستقل

انگیزه تحصیلی = مستقل

آموخته های قبلی = مستقل

موفقیت تحصیلی = وابسته

مراحل اجرای تحقیق همبستگی :

1-   بیان مسئله ( از روی مطالعه ادبیات تحقیق می توان مسئله تحقیق را روشن کرده و برای آن فرضیه ای تدوین کرد باید در این مرحله متغیرها را بصورت عملیاتی تعریف کنیم ) 2- انتخاب نمونه ( نمونه را بطور تصادفی از جامعه مورد مطالعه انتخاب می کنیم ) 3- اندازه گیری متغیرها ( با استفاده از ابزارهای معتر متغیرها را اندازه گیری کرده و به صورت مقادیر کمی تنظیم می کنیم ) 4- تجزیه و تحلیل داده ها

تحقیق آزمایشی = ( آزمایشگاهی – میدانی )

آزمایشگاهی –

 روش نظام دار و منطقی برای پاسخ سئوال پژوهشی است پژوهشگر محرک رفتار و یا شرایط محیطی را مورد دستکاری قرار می دهد . سپس چگونگی تاثیر آن را در تغییر وضعیت آزمودنی ها مشاهد ه می کند . این دستکاری ها باید دقیق و منظم باشد .

تحقیق ازمایشی ازمایشگاهی = در محیط جدا از موقعیت عادی انجام می شود و محیط تقریبا ساختگی است .

تحقیق آزمایشی میدانی :

 در موقعیت واقعی و یا نمونه های بزرگتر انجام می شود دقت کنترل در اینجا کمتر از آزمایشگاهی است و آرایش تصادفی می باشد متغیر ها بصورت عملیاتی تعریف می شوند و با ابزارهای دقیق مورد اندازه گیری قرار می گیرند این موقعیت با موقعیت واقعی تفاوتی ندارد اما کنترل پژوهشگر به متغیرهای ناخواسته کمتر از آزمایشگاهی است .

  • آزمایشهای آزمایشگاهی برای تحقیقات بنیادی و برای آزمودن نظریه علمی به کار می رود .
  • تحقیقهای میدانی علاوه به آزمودن نظریه برای یافتن پاسخ علمی و پژوهشهای کاربردی نیز به کار می رود .

ابزارهای اندازه گیری :

عبارتند از :

1-   مشاهده

2-   مقیاس در جه بندی رفتار

3-   پرسشنامه

4-   مصاحبه

5-   تحلیل محتوا

پرسشنامه :

یکی از متداولترین ابزارهای تحقیق می باشد که در بیشتر پژوهشهای علوم رفتاری به کار می رود پرسشنامه از نظر شکل سئوال به دو دسته بسته پاسخ و باز پاسخ تقسیم می شود . بسته پاسخ باید پاسخها کوتاه و به صورت عاری یا نه باشد و یا آزمودنی ها پاسخ مورد نظر را از میان پاسخ های داده شده انتخاب کنند مثال – اوقات فراغت خود رادر کدامیک از فعالیتهای زیر سپری می کنید .

الف- ورزش        ب: کتابخانه        ج: سینما و فیلم       د : با دوستان      ه: مسافرت

و: اینترنت

مثال 2 – آیا خود را یک شخص اجتماعی می دانید ؟ بلی      خیر

مثال 3- چرا برای ادامه تحصیل این رشته را انتخاب کرده اید . لطفا از میان دلایل زیر سه دلیل را به ترتیب اهمیت مشخص کنید . اولین و مهمترین را با رتبه یک و کم اهمیت تر را با رتبه 5 مشخص کنید .

دلایل انتخاب رشته

الف - علاقه شخصی

ب – توصیه دوستان

ج- توصیه والدین

د- سهولت پذیرش

و- تامین آینده شغلی

اگر مورد دیگری به نظر تان می اید آن را نوشته و رتبه آن را مشخص کنید .

چنانچه در مثال بالا ملاحظه می کنید بهتر است در پرسشهای بسته پاسخ برای پاسخهای پیش بینی نشده جایی در نظر گرفته شود . پرسشنامه های بسته پاسخ برای جمع آوری اطلاعات در پژوهشهایی که در مورد گروه زیادی از افراد اجرا می شود و سیله مناسبی است و پاسخ دادن به آنها آسان است و وقت چندانی نمیگیرد دقت و توجه پاسخ دهندگان را روی موضوع متمرکز می کند تا اندازه زیادی عینی است و خلاصه کردن و فهرست کردن و تجزیه و تحلیل داده های آن به آسانی امکان پذیر است .

پرسشنامه های باز پاسخ :

در پرسشنامه باز پاسخ آزمودنی باید پاسخ هر پرسش را با عبارات و کلماتی که خود بیان می کند بنویسد.

مثال : 3 دلیل عمده ای را که در انتخاب رشته ای که در آن مشغول به تحصیل هستید را بنویسید.

در ادامه آن راهنما و چارچوبی را که پاسخ آزمودنی را محدود کند ، وجود ندارد و ممکن است به ارائه پاسخهای عمیق تر از سوی پاسخ دهنده منجر شود و مستلزم وقت و کوشش بیشتری از سوی پاسخ دهندگان است. عده کمی از افراد آن را کامل می کنند ،  خلاصه کردن فهرست کردن ، تجزیه و تحلیل نتیجه آن خیلی مشکل تر از بسته پاسخ است . در بعضی از پرسشنامه ها هر دو نوع پرسش گنجانده می شود.

پیگیری سفارشات


لطفا شماره سفارش خود را وارد نمایید